It is three o'clock in the afternoon when I arrive at my chosen location at the IJsselmeer near Workum. Plenty of time to prepare, to check out the conditions and to find the best spot along the beach. As I park my car and get into my thrusted wellies, I can see kite surfers have taken over 'my' spot. Not to worry. When the light fades, their adrenaline rush will be over and mine begins. For now I can relax and enjoy the show they are giving me. It is great to see that the light is back. Feels like you can breath again. We have had our moments in the last couple of weeks with great foggy conditions but it is nice to see open skies again. As the sun slowly sets, I can see clouds rolling in from the south-west and my adrenaline starts pumping.

Eternal change - IJsselmeer, The Netherlands - Canon EOS 5D Mark II + Canon EF 16-35mm f2.8 L II, f11, 3.2 secounds exposure, 16mm, ISO 100 taken with a Lee ND9 Hard grad filter, Lee ND9 neutral density grey filters, tripod and remote control.
The kite surfers pack up and leave. It is my turn now. As I make my first test exposures, I can feel it again. It's that funny little feeling you get in your stomach when you know something special is about to happen. The light is good, you're in the right spot and everything just falls into place. During such moments, I hardly think about composition and getting the right exposure. It is just me and the landscape. My feeling takes over and all I have to do is react to the light. Don't get me wrong, I am still aware of getting my technique right. But for me, taking a good image is all about connecting to the landscape and the light. Seeing is not enough. I have to feel it. Smell it. Every photo is different but sometimes photo's are nothing more then summaries of events. It is the event that matters.

Liquid sunset - IJsselmeer, The Netherlands - Canon EOS 5D Mark II + Canon EF 16-35mm f2.8 L II, f11, 1.3 secounds exposure, 16mm, ISO 100 taken with a Lee ND9 Hard grad filter, Lee ND9 neutral density grey filters, tripod and remote control.
De afgelopen weken voelden aan als een grote achtbaan. Veel leuke opdrachten, lezingen, seminars en workshops. September en oktober waren drukke maanden met verschillende hoogtepunten. Één van de hoogtepunten voor mij was de masterclass landschapsfotografie die ik ieder jaar in Zeeland geef. Begin oktober was het weer zover. Helaas zat het weer dit jaar niet echt mee. Toch zijn er ook nu weer prachtige foto's gemaakt, waarvan je er hier een aantal van deelnemers ziet.

Fotograaf: Joop van Aerts - www.joopvanaerts.nl - Masterclass Landschapsfotografie 2011
Het zijn voor mij niet alleen uitstekend gemaakte foto's, maar ze getuigen ook van het feit waarom het zo belangrijk is dat je er als landschapsfotograaf altijd op uit moet gaan. Ongeacht de voorspellingen. Zeker op zulke dagen biedt de zonsopkomst vaak net even een kleine 'window of opportunity'. Kleine (droge...) momenten met dramatische lichtomstandigheden die je net genoeg tijd geven voor een paar belichtingen. Was je in je bed blijven liggen, dan had je het gemist... Prachtige foto's. Klasse gedaan!

Fotograaf: Ron Buist - www.buist.net - Masterclass Landschapsfotografie 2011
De grote drukte is nu even achter de rug en het is natuurlijk geweldig als er zoveel gebeurd. Maar het gaat af en toe ook ten koste van je 'eigen' fotografie. Niet getreurd, want dat kunnen we de komende weken weer inhalen. De echte herfst moet nog beginnen en ik verheug me nu al op een (hopelijk) strenge winter. Binnenkort geef ik opnieuw een aantal lezingen voor Foto Konijnenberg over de schoonheid van deze seizoenen. Hopelijk kom je ook! Nu zijn de koffers weer gepakt en staan we in de startblokken om een aantal dagen te vertrekken naar Duitsland waar ik het herfstlandschap rond de Moezel ga fotograferen. Ik hoop dat ik ter plekke wat resultaten online kan posten. Anders tot gauw!

Fotograaf: Ton Drijfhamer - www.tondrijfhamerfotografie.nl - Masterclass Landschapsfotografie 2011
Er is veel gebeurt sinds mijn laatste blog. Het boek is er bijna, verschillende artikelen in de bladen, lezingen en workshops. Het is een beetje een gekkenhuis. Maar wel een leuke. Ik geniet er met volle teugen van. Toch blijft voor mij één ding altijd hetzelfde; de belevenis van het fotograferen. Voor mij is het, sinds 2002 toen ik voor het eerst een camera kocht, alleen maar leuker geworden. Maar het gevoel is hetzelfde. Dat verwachtingsvolle gevoel als je op pad gaat. De zenuwen van het moment, de passie en fascinatie voor de natuur en landschappen om ons heen. Vanochtend was typisch zo'n ochtend. De laatste workshop voor gevorderden van dit voorjaar stond op het programma en om 05.00 uur stonden we allemaal klaar. Zelden heb ik overigens zo de neiging gehad om onderweg naar onze verzamelplek de auto langs de kant te zetten om een aantal foto's te maken. Wat een ochtend. Het licht liet zich van zijn mooiste kant zien.

Cow Parsley in the mist - National Park Lauwersmeer, The Netherlands. Canon EOS 5D Mark II + Canon EF 24-70mm f2.8 L. Diafragma f16, sluitertijd 2,5 sec., iso 100, 24mm, genomen vanaf statief met Lee ND9 Hard grijs gradatie filter en draadonspanner.
Toen de zon eenmaal boven de horizon uitkwam was het ook snel gebeurt met het mooie licht, maar dat gaf ons de mogelijkheid om eens wat dieper in zaken als licht, ieders motivatie om te fotograferen, ieders eigen passie en gevoel te duiken. Zaken die ik belangrijk vind voor een fotograaf. Niet klakkeloos 'op jacht' gaan naar een mooie foto. Natuur- en landschapsfotografie is voor mij een gevoelskwestie. Om een goede foto te maken moet ik het landschap ruiken en horen. Ik moet er een gevoel en een emotie bij hebben. Alleen dan kan ik iets van mezelf in de foto leggen. Nadenken over je fotografie en je motivatie achter het maken van je foto's helpt daarbij. Welke emotie wil je overbengen? Wat wil je communiceren? Mijn gevoel bij het fotograferen is in de afgelopen jaren nooit veranderd. Niets is zo mooi dat dit soort momenten meemaken. De momenten zijn belangrijker dan de foto. En een foto is niets meer dan een samenvatting van jouw belevenis. Zorg dat je die momenten meemaakt, doe de juiste dingen en een mooi moment wordt een mooie foto. Niet alleen een foto die jij gemaakt hebt, maar echt jouw foto.

First light on the fields - National Park Lauwersmeer, The Netherlands. Canon EOS 7D + Canon EF 70-200mm f2.8 L. Diafragma f6.3, sluitertijd 1/320 sec., iso 100, 200mm, genomen uit de hand.
ps. iedereen bedankt voor de fantastische reacties die ik heb gekregen naar aanleiding van de vooraankondiging van mijn eerste boek!
Ik kom te weinig op het strand. Moet vaker gaan. Goed voor de ziel zeggen ze. Uitwaaien. Kop leeg en op de buik in het zand. Kijken. Kunstwerken van de natuur zoeken. Luisteren naar de wind en het water. Goed voor de artistieke kant van de hersenen. Rechterkant. Grappig. Zouden ze dat in de tweede kamer weten?

Nature's carvings - North sea coast, The Netherlands, Canon EOS 5D Mark II + Canon EF16-35mm f2.8 L II, diafragma f11, sluitertijd 1/20 sec., 16mm, ISO 100, Lee ND6 Hard Grade, draadontspanner en Gitzo 3530LS statief.
Gisteren toch gegaan. Met een goede vriend. Ron. Uitgewaaid. Spelen op het strand bij Groote Keeten. Als kinderen in een grote zandbak. Luisteren naar de stilte en kijken. Ik kom te weinig op het strand. Zal vaker gaan.

Retreating waters - North sea coast, The Netherlands, Canon EOS 5D Mark II + Canon EF16-35mm f2.8 L II, diafragma f11, sluitertijd 1,6 sec., 16mm, ISO 50, Lee ND9 Hard Grade, draadontspanner en Gitzo 3530LS statief.
Vandaag een productieve dag. Drie nationale parken op een dag. 's Ochtends was ik in het Dwingelderveld, 's middags in het Fochteloërveen en aan het eind van de dag bij het Lauwersmeer. Ik lijk wel een toerist die in 5 dagen Europa doet...Maar met dit weer kan ik het niet laten. Iedere keer sta ik weer versteld van de schoonheid van de natuur in de winter. Ik loop rond als een kind in een snoepwinkel.

Winterse zonsondergang boven het Nationaal Park Het Lauwersmeer - Canon EOS 5D Mark II + Canon EF 16-35mm f2.8 L II, diafragma f11, sluitertijd 2,5 sec., ISO 100, 16mm genomen vanaf statief met draadontspanner en Lee ND6 Hard grijs gradatie filter.
Allemaal beeldmateriaal voor mijn fotoagentschappen. Koffie mee dit keer trouwens... Aan het eind van de dag werden we getrakteerd op een prachtige 'vorst-zonsondergang' met bijzondere kleuren. De kou druipt er van af. Ik hoop dat het 6 januari ook zulk weer is als we de opnames maken voor Vara's Vroege Vogels.

Winterse zonsondergang boven het Nationaal Park Het Lauwersmeer - Canon EOS 5D Mark II + Canon EF 16-35mm f2.8 L II, diafragma f11, sluitertijd 8 sec., ISO 100, 16mm genomen vanaf statief met draadontspanner en Lee ND9 Hard grijs gradatie filter. De roze stip aan de rechterkant van de horizon is de opkomende maan (en die was echt roze!)